Trong những năm gần đây, ESG và phát triển bền vững đã trở thành một phần quen thuộc trong chiến lược của nhiều doanh nghiệp. Từ các báo cáo thường niên đến cam kết dài hạn, ESG dường như đã được “chính thức hóa” trong tư duy quản trị. Tuy nhiên, một nghịch lý đang dần lộ rõ: Doanh nghiệp hiểu ESG nhưng không triển khai được ESG.
Một phân tích quan trọng từ Harvard Business Review trong bài viết “The Comprehensive Business Case for Sustainability” đã chỉ ra rằng phần lớn các sáng kiến bền vững không thất bại ở cấp độ chiến lược, mà thất bại ở cấp độ thực thi.
Khi ESG dừng lại trên slide
Trong thực tế, không khó để bắt gặp những doanh nghiệp có chiến lược ESG được xây dựng bài bản. Họ có:
- tầm nhìn rõ ràng
- mục tiêu cụ thể
- thậm chí KPI đo lường
Nhưng khi đi vào vận hành, ESG lại không tạo ra thay đổi đáng kể: Các sáng kiến bị trì hoãn, các dự án không được triển khai đến cùng và ESG dần trở thành một hoạt động mang tính báo cáo. Điều này cho thấy vấn đề không nằm ở việc “biết làm gì”, mà nằm ở việc “làm như thế nào”.
Ba khoảng trống trong thực thi ESG
Theo phân tích từ Harvard Business Review, có ba khoảng trống lớn khiến ESG không được triển khai hiệu quả.
Thứ nhất là khoảng trống giữa chiến lược và vận hành: Nhiều chiến lược ESG được xây dựng ở cấp lãnh đạo, nhưng không được chuyển hóa thành các hành động cụ thể ở cấp phòng ban. Nhân sự vận hành không có đủ hướng dẫn, công cụ hoặc dữ liệu để thực hiện.
Thứ hai là thiếu cơ chế thử nghiệm: Doanh nghiệp thường e ngại triển khai trực tiếp các sáng kiến ESG vì chi phí và rủi ro. Tuy nhiên, nếu không có môi trường để thử nghiệm ở quy mô nhỏ, các ý tưởng sẽ khó được kiểm chứng và triển khai.
Thứ ba là thiếu liên kết giữa các bộ phận: ESG không thuộc riêng một phòng ban. Nó liên quan đến vận hành, tài chính, chuỗi cung ứng và chiến lược. Khi các bộ phận hoạt động rời rạc, ESG khó có thể được triển khai một cách đồng bộ.
Từ “hiểu” đến “làm được”
Một điểm đáng chú ý là phần lớn doanh nghiệp không thiếu nhận thức về ESG. Thậm chí, nhiều doanh nghiệp đã đầu tư đáng kể vào việc xây dựng chiến lược và báo cáo. Tuy nhiên, việc chuyển ESG từ một “ý tưởng đúng” thành một “hệ thống vận hành hiệu quả” đòi hỏi một cách tiếp cận khác. Doanh nghiệp cần:
- cụ thể hóa ESG thành các chỉ số vận hành
- gắn ESG với quyết định tài chính
- và tạo ra cơ chế học nhanh thông qua thử nghiệm
Nếu không, ESG sẽ tiếp tục tồn tại như một lớp “trang trí chiến lược” thay vì một công cụ tạo giá trị.
Hàm ý chiến lược
Bài viết trên Harvard Business Review đưa ra một thông điệp quan trọng: ESG không thất bại vì thiếu chiến lược, ESG thất bại vì thiếu năng lực thực thi.
Điều này đặt ra yêu cầu đối với doanh nghiệp: cần chuyển trọng tâm từ “xây dựng chiến lược ESG” sang “thiết kế hệ thống triển khai ESG”. Trong đó, các yếu tố như dữ liệu, công cụ mô phỏng, quy trình phối hợp và môi trường thử nghiệm đóng vai trò then chốt.
Kết luận
Trong bối cảnh ESG ngày càng trở thành tiêu chuẩn bắt buộc, việc dừng lại ở chiến lược không còn đủ. Doanh nghiệp không chỉ cần biết mình phải làm gì, mà cần có khả năng triển khai một cách hiệu quả và nhất quán. Trong cuộc chuyển đổi này, lợi thế không thuộc về những doanh nghiệp có bản kế hoạch ESG tốt nhất, mà thuộc về những doanh nghiệp có khả năng biến kế hoạch đó thành hành động.
Bùi Đình Quế – Giảng viên marketing, Học viện PTIT HCM