Trong nhiều năm, ESG (Môi trường, Xã hội và Quản trị) thường được nhìn nhận như một bộ tiêu chuẩn mang tính tuân thủ. Doanh nghiệp triển khai ESG chủ yếu để đáp ứng yêu cầu của đối tác, nhà đầu tư hoặc cơ quan quản lý. Tuy nhiên, góc nhìn này đang thay đổi nhanh chóng.
Một nghiên cứu nổi bật của McKinsey & Company với tiêu đề “Five Ways That ESG Creates Value” đã chỉ ra rằng ESG không chỉ là chi phí hay nghĩa vụ, mà là một trong những yếu tố có khả năng tạo ra giá trị kinh tế rõ ràng cho doanh nghiệp.
ESG và câu chuyện tạo giá trị thực
Theo phân tích của McKinsey, ESG tạo ra giá trị thông qua nhiều cơ chế khác nhau, trong đó nổi bật là ba trục chính: giảm chi phí, giảm rủi ro và gia tăng doanh thu.
Trước hết, ở góc độ chi phí, các sáng kiến liên quan đến môi trường như tối ưu năng lượng, giảm tiêu hao nguyên liệu hay tái sử dụng chất thải giúp doanh nghiệp cải thiện hiệu quả vận hành. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh giá năng lượng và nguyên vật liệu biến động mạnh. ESG, khi được triển khai đúng cách, không làm tăng chi phí mà ngược lại giúp tiết giảm chi phí dài hạn.
Thứ hai, ESG đóng vai trò như một công cụ quản trị rủi ro. Các rủi ro liên quan đến môi trường, pháp lý, chuỗi cung ứng hay danh tiếng ngày càng trở nên phức tạp và khó lường. Doanh nghiệp có hệ thống ESG tốt thường có khả năng dự báo và kiểm soát các rủi ro này hiệu quả hơn. Điều này không chỉ giúp giảm thiểu tổn thất mà còn tạo sự ổn định trong hoạt động kinh doanh.
Thứ ba, ESG mở ra cơ hội tăng trưởng doanh thu. Người tiêu dùng và đối tác ngày càng ưu tiên các sản phẩm và doanh nghiệp có trách nhiệm với môi trường và xã hội. ESG vì vậy không chỉ là yếu tố bảo vệ, mà còn là đòn bẩy giúp doanh nghiệp tiếp cận thị trường mới, xây dựng thương hiệu và gia tăng giá trị sản phẩm.
Từ “compliance” đến “competitive advantage”
Điểm quan trọng trong nghiên cứu của McKinsey không chỉ nằm ở việc ESG tạo ra giá trị, mà còn ở sự chuyển dịch vai trò của ESG trong chiến lược doanh nghiệp.
Nếu trước đây ESG được xem là một yêu cầu mang tính “phải làm”, thì hiện nay, ESG đang trở thành một yếu tố tạo lợi thế cạnh tranh. Những doanh nghiệp đi trước trong việc tích hợp ESG vào mô hình kinh doanh không chỉ giảm rủi ro, mà còn tối ưu cấu trúc chi phí và khai thác các cơ hội tăng trưởng mới.
Điều này đồng nghĩa với việc ESG không còn là một chức năng riêng biệt, mà cần được tích hợp vào toàn bộ chuỗi giá trị, từ thiết kế sản phẩm, vận hành sản xuất đến chiến lược thị trường.
Hàm ý đối với doanh nghiệp
Tuy nhiên, việc chuyển ESG từ “tuân thủ” sang “tạo giá trị” không diễn ra tự động. Thách thức lớn nhất nằm ở cách tiếp cận.
Doanh nghiệp nếu chỉ dừng ở việc xây dựng báo cáo ESG hoặc thực hiện các hoạt động mang tính hình thức sẽ khó có thể tạo ra giá trị thực. Ngược lại, những doanh nghiệp coi ESG là một phần của chiến lược vận hành, gắn với các quyết định về chi phí, đầu tư và đổi mới sẽ có khả năng tận dụng tối đa lợi ích mà ESG mang lại.
Nói cách khác, ESG chỉ thực sự tạo giá trị khi nó được “vận hành”, không phải khi nó chỉ được “báo cáo”.
Kết luận
Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng khốc liệt và yêu cầu phát triển bền vững ngày càng cao, ESG đang dần trở thành một yếu tố cốt lõi trong chiến lược doanh nghiệp.
Từ một công cụ tuân thủ, ESG đã chuyển mình thành một động lực tăng trưởng. Và trong cuộc chuyển dịch này, những doanh nghiệp hiểu đúng và triển khai đúng sẽ không chỉ đáp ứng yêu cầu thị trường, mà còn tạo ra lợi thế cạnh tranh bền vững trong dài hạn.
Bùi Đình Quế – Giảng viên Marketing, Học viện PTIT HCM